İçerikler
May-Thurner sendromu, çoğunlukla sağ ana iliak atardamarın sol ana iliak toplardamarı omurgaya doğru sıkıştırması sonucu ortaya çıkan bir toplardamar dolaşımı problemidir. Bu baskı, sol bacaktan kalbe dönen kanın akışını zorlaştırabilir. Belirtiler kişiye göre değişir: Hiçbir şikayet görülmeyebileceği gibi, sol bacakta ağrı, şişlik, ağırlık ve derin ven trombozu da gelişebilir.
May-Thurner sendromu uzun süre belirti vermeden kalabilir. Yakınmalar başladığında çoğunlukla sol bacak etkilenir. Belirtiler gün içinde, uzun süre ayakta kalındığında veya hareketsiz oturulduğunda daha belirgin hâle gelebilir.
Görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:
Şikâyetler yavaş yavaş gelişebileceği gibi derin ven trombozu ortaya çıktığında aniden de başlayabilir. Pıhtı oluşması durumunda bacakta kısa sürede belirginleşen şişlik, ağrı, sıcaklık artışı ve renk değişikliği görülebilir. Derin ven trombozu şüphesi acil değerlendirme gerektirir.
Pıhtının akciğer damarlarına ulaşması pulmoner emboliye yol açabilir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atımı, bayılma hissi veya kanlı balgam gelişmesi durumunda acil sağlık yardımı alınmalıdır.
May-Thurner farklı yaş ve cinsiyet gruplarında görülebilir. Belirtileri ortaya çıkmış durumlarda genç ve orta yaş grubundaki kadınlarda daha sık bildirildiği görülmüştür.
Tek başına damar sıkışması her zaman klinik sorun oluşturmaz. Aşağıdaki durumlar kan akışını yavaşlatarak veya pıhtılaşma eğilimini artırarak belirtilerin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir:
Bu faktörlerden birine sahip olmak May-Thurner sendromu bulunduğunu göstermez. Benzer şekilde, damar sıkışması olan herkeste mutlaka derin ven trombozu gelişmez. Risk, anatomik yapı ile kişiye ait diğer pıhtılaşma faktörlerinin bir araya gelmesine bağlıdır.
Tedavi planı her hastada aynı değildir. Kişinin yalnızca damarında sıkışma bulunması ile aktif derin ven trombozu geçirmesi aynı şekilde değerlendirilmez. Bu nedenle tedavi kararı; belirtilerin şiddeti, pıhtı varlığı, damar darlığının derecesi ve günlük yaşam üzerindeki etkiler birlikte değerlendirilerek verilir.
Belirti vermeyen ve tesadüfen saptanan anatomik sıkışmalarda her zaman girişimsel tedavi uygulanması gerekmez. Yakın takip yeterli olabilir. Buna karşılık derin ven trombozu gelişmiş veya belirgin toplardamar tıkanıklığı bulunan kişilerde daha aktif tedavi seçenekleri gündeme gelebilir.
Tedavinin temel amacı;
May-Thurner sendromunda ilaç tedavisi çoğunlukla derin ven trombozu gelişen hastalarda uygulanır. Bu durumda antikoagülan (kan sulandırıcı) ilaçlar pıhtının büyümesini önlemeye yardımcı olur ve vücudun mevcut pıhtıyı zamanla çözmesine destek sağlar.
Kan sulandırıcı ilaçlar mevcut pıhtıyı doğrudan eritmez. Temel amaç yeni pıhtı oluşmasını önlemek ve mevcut pıhtının ilerlemesini engellemektir.
Tedavi süresi;
göre değişebilir.
Bu nedenle herkes için geçerli tek bir ilaç kullanım süresi vermek doğru değildir.
May-Thurner sendromu doğuştan gelen bir hastalık mıdır?
Tam anlamıyla kalıtsal bir hastalık olarak kabul edilmez. Çoğunlukla doğuştan bulunan anatomik damar yerleşimi nedeniyle ortaya çıkar. Ancak belirtilerin gelişmesi için çoğu zaman ek risk faktörleri de rol oynar.
Yerleştirilen stent ömür boyu kalır mı?
Evet. Uygun şekilde yerleştirilen venöz stentler uzun süre damar içinde kalacak şekilde tasarlanmıştır. Ancak belirli aralıklarla görüntüleme yöntemleriyle açık kalıp kalmadıkları kontrol edilir.
Sol bacak şişliği her zaman May-Thurner sendromu anlamına gelir mi?
Hayır. Derin ven trombozu, toplardamar yetmezliği, lenfödem, enfeksiyon ve ortopedik sorunlar da benzer belirtilere yol açabilir. Bu nedenle tek taraflı bacak şişliği ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Gebelik May-Thurner sendromunu etkiler mi?
Gebelik sırasında büyüyen rahim ve gebeliğe bağlı fizyolojik pıhtılaşma değişiklikleri belirtilerin ortaya çıkmasına veya derin ven trombozu riskinin artmasına katkıda bulunabilir. Bu nedenle gebelikte ortaya çıkan tek taraflı bacak şişliği dikkatle değerlendirilmelidir.
Stent sonrası kan sulandırıcı ilaç kullanmak gerekir mi?
Birçok hastada işlem sonrasında belirli süre antikoagülan veya antitrombotik tedavi uygulanabilir. Kullanılacak ilaç ve süresi kişinin pıhtı öyküsüne, stent yapısına ve diğer risk faktörlerine göre belirlenir.
May-Thurner sendromu tamamen düzelir mi?
Tedaviyle damar sıkışmasının neden olduğu dolaşım bozukluğu büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Ancak uzun dönem sonuçlar düzenli takip, risk faktörlerinin kontrolü ve uygun yaşam alışkanlıklarının sürdürülmesiyle yakından ilişkilidir.
