Triküspid Kapak Hastalığı: Belirtileri ve Tedavisi

Triküspid kapak hastalığı, kalbin sağ kulakçığı ile sağ karıncığı arasındaki kapağın açılması ya da kapanma işlevinin yerine getirememe durumudur. En sık karşılaşılan tablo triküspid kapak yetmezliğidir. Bu durumda kalp kasılırken kanın bir bölümü sağ karıncık yerine sağ kulakçığa geri döner. Triküspid kapak darlığı ise daha az görülen bir durumdur. Ayrıca kanın sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçişini zorlaştırır. Hafif kapak kaçağı herhangi bir şikâyete oluşturmadan ekokardiyografi sırasında tesadüfen saptanabilir. Orta veya ileri seviye hastalıkta ise bacaklarda şişlik, karında sıvı birikmesi, çabuk yorulma ve boyun damarlarında belirginleşme gibi sağ kalp yetmezliği bulguları ortaya çıkabilir. Tedavi kararı yalnızca kapağın görünümüne göre değil; kaçağın ya da darlığın derecesi, sağ karıncığın işlevi, akciğer damar basıncı ve kişinin yakınmaları birlikte değerlendirilerek verilir.

Triküspid Kapak Nedir ve Ne İşe Yarar?

Triküspid kapak, kalbin sağ kulakçığı ile sağ karıncığı arasında bulunur. Çoğunlukla üç yaprakçıktan oluşan bu kapak, vücuttan kalbe dönen oksijeni azalmış kanın sağ karıncığa geçmesine izin verir. Sağ karıncık kasıldığında kapanarak kanın yeniden sağ kulakçığa dönmesini engeller. Kalbin sağ tarafına ulaşan kan, sağ karıncıktan akciğer atardamarına ve oradan akciğerlere gönderilir. Triküspid kapak bu dolaşım zincirinin tek yönlü ilerlemesine katkıda bulunur. Kapak yeterince kapanmadığında kan geriye kaçar; yeterince açılamadığında ise sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçiş güçleşir.

Triküspid Kapak Yetmezliği Nedir?

Triküspid kapak yetmezliği, sağ karıncık kasıldığında kapağın tam kapanamaması ve kanın sağ kulakçığa geri kaçmasıdır. Çok hafif düzeyde kaçak, kalp hastalığı bulunmayan kişilerde de görülebilir ve her zaman tedavi gerektiren bir sorun anlamına gelmez. Kaçak miktarı arttığında sağ kulakçık ve sağ karıncık giderek genişleyebilir. Sağ karıncığın pompalama gücü zamanla azalırsa kan toplardamar sisteminde birikmeye başlar. Bunun sonucunda bacaklarda ödem, karında sıvı toplanması ve karaciğerle ilişkili dolaşım sorunları gelişebilir.  Triküspid yetmezliği birincil veya ikincil olabilir. Birincil yetmezlikte sorun doğrudan kapak yaprakçıkları, kapak halkası veya kapağı destekleyen yapılardadır. İkincil yetmezlikte ise kapak başlangıçta normal olabilir; sağ kalp boşluklarının genişlemesi, pulmoner hipertansiyon veya başka kalp hastalıkları kapağın tam kapanmasını engeller.

Triküspid Kapak Darlığı Nedir?

Kapak yeterince açılamaz ve kan sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçerken zorlanır. Bu durum triküspid yetmezliğine kıyasla daha az görülür. Romatizmal kapak hastalığı önemli nedenlerden biridir ve çoğu zaman başka kapak hastalıklarıyla birlikte bulunur. Geçiş alanı daraldığında sağ kulakçığın içindeki basınç yükselir. Kanın kalbe dönüşü zorlaştığı için boyun damarlarında belirginleşme, karaciğerde büyüme, karında sıvı birikmesi ve bacaklarda şişlik görülebilir. Triküspid darlığı ve yetmezliği aynı kişide birlikte bulunabilir. Bu nedenle ekokardiyografide kapağın yalnızca kaçırıp kaçırmadığı değil, yeterince açılıp açılmadığı ve kanın kapaktan geçerken oluşturduğu basınç farkı da değerlendirilir.

Triküspid Kapak Hastalığı Neden Olur?

Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları da sağ kulakçığın ve kapak halkasının genişlemesine neden olabilir. Bu durumda sağ karıncık başlangıçta belirgin biçimde büyümemiş olsa bile kapak yaprakçıkları birbirine ulaşamayabilir.

Doğrudan kapak yapısını etkileyebilen nedenler arasında şunlar yer alır:

  • Doğuştan gelen kapak farklılıkları
  • Romatizmal kapak hastalığı
  • Kalp kapağı enfeksiyonu
  • Kalbe yerleştirilen pil veya ritim cihazı kabloları
  • Göğüs bölgesine alınan travmalar
  • Bazı ilaçlara bağlı kapak hasarı
  • Karsinoid sendrom
  • Daha önce geçirilmiş kalp ameliyatları


Kapak darlığı ise çoğunlukla romatizmal hastalıkla ilişkilidir. Doğuştan gelen yapısal farklılıklar ve daha seyrek görülen bazı hastalıklar da darlığa neden olabilir.

Triküspid Kapak Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hafif triküspid kapak hastalığı uzun süre belirti vermeyebilir. Şikâyetler çoğunlukla kapak bozukluğu ilerlediğinde veya sağ kalbin pompalama işlevi etkilenmeye başladığında ortaya çıkar.

Görülebilecek belirtiler şunlardır:

  • Çabuk yorulma
  • Efor kapasitesinde azalma
  • Bacak ve ayak bileklerinde şişlik
  • Karında şişkinlik veya sıvı birikmesi
  • İştahsızlık ve erken doyma
  • Boyun damarlarında belirginleşme veya atım hissi
  • Çarpıntı
  • Nefes darlığı
  • Sağ üst karın bölgesinde dolgunluk veya rahatsızlık

Nefes darlığı her zaman doğrudan triküspid kapaktan kaynaklanmaz. Eşlik eden sol kalp hastalığı, akciğer damar basıncı yüksekliği veya ritim bozuklukları da benzer yakınmalar oluşturabilir. Bu nedenle belirtilerin hangi hastalıktan kaynaklandığı ayrıca araştırılır.

Triküspid Kapak Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı süreci kişinin yakınmalarının, sağlık geçmişinin ve fizik muayene bulgularının değerlendirilmesiyle başlar. Kalp dinlenirken üfürüm duyulabilir. Boyun damarlarının görünümü, bacaklardaki ödem, karaciğer büyüklüğü ve kalp ritmi de muayenede gözden geçirilir.

Temel görüntüleme yöntemi ekokardiyografidir. EKO ile şu noktalar değerlendirilir:

  • Kapak yaprakçıklarının yapısı ve hareketleri
  • Yetmezliğin veya darlığın derecesi
  • Sağ kulakçık ve sağ karıncığın boyutları
  • Sağ karıncığın kasılma işlevi
  • Akciğer atardamarı basıncı
  • Diğer kalp kapaklarının durumu

 

Standart EKO’nun yeterli olmadığı durumlarda yemek borusundan ekokardiyografi, kalp manyetik rezonans görüntülemesi veya bilgisayarlı tomografi kullanılabilir. Kalp kateterizasyonu ise akciğer damar basıncının doğrudan ölçülmesi ya da girişimsel tedavi planlanması gereken seçilmiş durumlarda gündeme gelebilir.

Tedavi Edilmezse Ne Gibi Sorunlar Gelişebilir?

İleri derecede triküspid kapak hastalığı zaman içinde sağ kalbin işlevini bozabilir.

Tedavi edilmeyen olgularda;

  • sağ kalp yetmezliği,
  • kalıcı bacak ödemi,
  • karında sıvı birikmesi,
  • karaciğer fonksiyonlarında bozulma,
  • ritim bozuklukları,
  • egzersiz kapasitesinde belirgin azalma görülebilir.

 

Hastalık ilerledikçe günlük aktiviteler zorlaşabilir ve yaşam kalitesi olumsuz etkilenebilir. Bununla birlikte her hastalık aynı hızda ilerlemez. Düzenli takip sayesinde değişiklikler erken dönemde fark edilerek tedavi planı güncellenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Triküspid kapak yetmezliği kendiliğinden düzelir mi?

Yapısal kapak bozuklukları genellikle kendiliğinden düzelmez. Ancak başka bir hastalığa bağlı gelişen ikincil triküspid yetmezliğinde, altta yatan neden kontrol altına alındığında kapaktaki kaçak azalabilir.

Triküspid kapak hastalığı tedavi edilmezse ne olur?

İleri olgularda sağ kalp yetmezliği, bacaklarda kalıcı ödem, karında sıvı birikmesi, ritim bozuklukları ve egzersiz kapasitesinde azalma gelişebilir. Hastalığın ilerleme hızı kişiden kişiye değişebilir.

Kapak tamiri mi yoksa kapak değişimi mi tercih edilir?

Mümkün olduğunda kapak tamiri öncelikli olarak değerlendirilir. Ancak kapağın yapısı tamire uygun değilse kapak değişimi gerekebilir. Karar, kapaktaki hasarın derecesine ve kişinin genel sağlık durumuna göre verilir.

Triküspid kapak hastaları spor yapabilir mi?

Egzersiz planı hastalığın derecesine göre değişir. Hafif kapak hastalığında birçok kişi uygun görülen fiziksel aktiviteleri sürdürebilir. İleri hastalıkta ise egzersiz düzeyi bireysel olarak planlanmalıdır.

Protez kapak takılan herkes ömür boyu kan sulandırıcı kullanır mı?

Hayır. Bu durum yerleştirilen protez kapağın türüne göre değişebilir. Mekanik kapaklarda uzun süreli antikoagülan tedavi gerekebilirken biyolojik kapaklarda tedavi süresi farklı olabilir.

Triküspid kapak hastalığı başka kalp hastalıklarıyla birlikte görülebilir mi?

Evet. Özellikle mitral kapak hastalıkları, pulmoner hipertansiyon, sağ kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyon ile birlikte görülebilir. Bu nedenle değerlendirme sırasında kalbin diğer yapıları da ayrıntılı olarak incelenir.

Hafif triküspid yetmezliği her zaman tedavi gerektirir mi?

Hayır. Hafif dereceli triküspid yetmezliği toplumda sık görülebilir ve çoğu zaman yalnızca düzenli takip gerektirir. Tedavi kararı belirtiler, sağ kalbin durumu ve ekokardiyografi bulgularına göre verilir.

Fiyat Bilgilendirmesi

T.C. Sağlık Bakanlığı mevzuatları uyarınca, Triküspid Kapak Hastalığı tedavi fiyatları, cerrahi yöntemler veya kampanya paketleri gibi ticari rekabet algısı uyandırabilecek bilgilerin kamuya açık platformlarda paylaşılması yasal olarak uygun değildir. Tedavi süreci, detaylı fiziksel muayene, Ekokardiyografi (EKO), Kardiyak BT veya MR gibi tetkikler sonrası hastalığın evresine ve hastaya özel kriterlere göre klinik ortamında netleştirilmektedir.

Yasal Uyarı

Bu makale, yalnızca bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Sağlık durumunuzla ilgili kesin tanı, tedavi veya kişisel öneriler için mutlaka bir sağlık meslek mensubuna başvurmanız gerekmektedir.

İletişim Formu
Sorularınız, randevu talepleriniz ve merak ettiğiniz konular hakkında bizimle iletişime geçebilirsiniz.

    WhatsAppInstagramBizi ArayınKonum Bilgisi